و  انطباق آن با الزامات ISO/IEC 17025 استاندارد تست اسپارک قطعات لاستیکی و الزامات انطباق با ISO/IEC 17025 تست اسپارک  (Holiday Detection / High Voltage Spark Test) یکی از مهم‌ترین آزمون‌های غیرمخرب برای ارزیابی پیوستگی لایه لاستیک، نبود ترک ریز، عدم وجود حفره (Pinholes)، بریدگی، نارسایی در پخت و ضعف چسبندگی در قطعات لاستیکی و (Rubber Lining) است. این تست به‌ویژه در قطعاتی که در معرض فشار، مواد شیمیایی یا میدان الکتریکی قرار می‌گیرند اهمیت بسیار بالایی دارد، مانند:

• روکش قطعات صنعتی
• رابرلاینینگ مخازن و واترتینک‌ها
• غلطک‌های لاستیکی
• اورینگ‌ها و گسکت‌های ضخیم
• قطعات لاستیکی مقاوم به خوردگی

برای اینکه نتایج آزمون قابل استناد، قابل تکرار و قابل ردگیری باشند، باید این فرآیند مطابق الزامات استاندارد ISO/IEC 17025 انجام شود. ۱. استانداردهای مرجع تست اسپارک برای قطعات لاستیکی تست اسپارک قطعات لاستیکی به‌طور مستقیم در چند استاندارد معتبر بین‌المللی تعریف و تشریح شده است:

• ASTM D5162: روش تست الکتریکی Holiday برای تشخیص ناپیوستگی پوشش
• ASTM G62: آزمون تخلیه الکتریکی مداوم برای پوشش‌های لاستیکی و پلیمری
• NACE SP0188: استاندارد تست هالیدی برای پوشش‌های غیرهادی
• ISO 29601: روش‌های تشخیص پیوستگی در پوشش‌های لاستیکی و پلیمری
• DIN 55670: تست ولتاژ بالا برای شناسایی ترک و حفره در پوشش‌ها

این استانداردها موارد زیر را تعیین می‌کنند:

• ولتاژ مناسب نسبت به ضخامت قطعه لاستیکی
• نوع دستگاه اسپارک تست (DC Holiday Tester / Pulsed HV Tester)
• سرعت حرکت الکترود
• شرایط محیطی
• حدود قابل قبول نتایج

۲. الزامات ISO/IEC 17025 برای انجام تست اسپارک قطعات لاستیکی برای معتبر شدن نتایج تست اسپارک، آزمایشگاه باید تمامی موارد زیر را مطابق ISO/IEC 17025 رعایت کند: الف) صلاحیت پرسنل (Personnel Competence) طبق بند 6.2 استاندارد 17025، کارشناسان تست باید:

• آموزش عملی و مستند دیده باشند
• توانایی تشخیص هالیدی‌های سطحی، حفره، ضعف چسبندگی و ترک‌های میکروسکوپی را داشته باشند
• آزمون‌های سالیانه صلاحیت  (Competency Evaluation)بدهند
• از دستورالعمل اجرایی ( (SOPپیروی کنند

ب) تجهیزات تست اسپارک (Equipment Requirements) مطابق بند 6.4 تمامی تجهیزات باید:

• دارای کالیبراسیون معتبر و قابل ردیابی باشند
• ولتاژ خروجی آن‌ها در بازه ±2% کنترل شود
• الکترودهای برس یا فنری سالم و استاندارد داشته باشند
• گواهی کالیبراسیون سالیانه ISO 17025 Accredited داشته باشند

تجهیزات متداول:

• دستگاه DC Holiday Tester
• دستگاه High-Voltage Pulsed Spark Tester
• دستگاه تخلیه الکتریکی پیوسته ASTM G62

ج) روش اجرایی معتبر (Validated Test Method) طبق بند 7.2 استاندارد ISO 17025، روش تست اسپارک باید:

• بر اساس ASTM یا NACE نوشته شود
• شامل جزئیات ولتاژ، ضخامت، شرایط محیطی و سرعت حرکت الکترود باشد
• دارای حدود پذیرش (Acceptance Criteria) باشد

مثال ولتاژ تست برای لاستیک:

• ضخامت ۳ تا ۶ میلی‌متر: ولتاژ ۴ تا ۷ کیلوولت
• ضخامت ۶ تا ۱۰ میلی‌متر: ولتاژ ۷ تا ۱۲ کیلوولت
• ضخامت بالای ۱۰ میلی‌متر: حسب استاندارد ASTM G62 تعیین می‌شود

د) تضمین کیفیت نتایج (Quality Assurance of Results) مطابق الزامات 17025 بند 7.7:

• آزمون‌های تکراری (Repeatability)  باید در دوره‌های مشخص انجام شوند
• تست‌ها باید توسط دو اپراتور مستقل تأیید شوند
• مستندات آزمون شامل تاریخ، اپراتور، نوع دستگاه، ولتاژ و نتایج ذخیره گردد

هـ) گزارش‌دهی مطابق ISO 17025 (Technical Report Requirements) بند 7.8 استاندارد 17025 الزام می‌کند که گزارش تست اسپارک شامل:

• مشخصات قطعه لاستیکی
• ضخامت اندازه‌گیری‌شده
• نوع و مدل دستگاه اسپارک
• تاریخ و اعتبار کالیبراسیون
• ولتاژ تست و روش اعمال
• تعداد هالیدی‌های کشف‌شده
• نقشه موقعیت عیوب
• نتیجه نهایی

باشد. ۳. معیارهای پذیرش یا رد قطعه لاستیکی در تست اسپارک یک قطعه لاستیکی استاندارد باید:

• هیچگونه حفره، ترک یا ضعف پیوستگی نداشته باشد
• در ولتاژ تعریف‌شده، بدون جرقه خارجی باقی بماند
• یکنواختی ضخامت خود را حفظ کند
• در صورت وجود عیب، عیب ترمیم و سپس تست مجدد انجام شود