استاندارد روکش غلطک و الزامات انطباق با استاندارد ISO/IEC 17025
روکشکاری غلطکها (Roller Rubber Lining) یکی از فرآیندهای حیاتی در صنایع چاپ، فولاد، کاغذ، نساجی، معدن و انتقال مواد است. هدف اصلی این عملیات، ایجاد یک لایه الاستومری مقاوم در برابر سایش، خوردگی شیمیایی، فشار مکانیکی و تغییرات حرارتی است. برای دستیابی به کیفیت پایدار و قابلاعتماد، رعایت استانداردهای فنی مرتبط با تولید، پخت، کنترل کیفی و آزمونهای عملکردی روکش، ضروری است.
از میان استانداردهای معتبر در این حوزه میتوان به مجموعه استانداردهای زیر اشاره کرد:
- ASTM D3184: روشهای آزمون الاستومرها قبل و بعد از پخت
- ASTM D412: اندازهگیری استحکام کششی و ازدیاد طول
- ASTM D2240: اندازهگیری سختی شور (Shore A/D)
- ASTM D429: اندازهگیری میزان چسبندگی لاستیک به زیرلایه فلزی
- DIN 53505 / ISO 48: سختی و رفتار مکانیکی الاستومر
- ISO 1817: مقاومت شیمیایی لاستیک
- ASTM D395: آزمون برگشتپذیری فشاری (Compression Set)
- ASTM D471: جذب و تورم در محیطهای شیمیایی
- ASTM D1149: مقاومت به ترکخوردگی ازن
این استانداردها بخشهای مهندسی – فنی کنترل کیفیت روکش غلطک را پوشش میدهند، اما برای اعتباردهی به نتایج آزمونها در سطح بینالمللی، لازم است آزمایشگاه مجموعه مطابق با الزامات
ISO/IEC 17025 فعالیت کند.
انطباق فرآیند روکش غلطک با استاندارد ISO/IEC 17025
استاندارد ISO/IEC 17025 استاندارد بینالمللی الزامات سازمانی و فنی برای صلاحیت آزمایشگاههای آزمون و کالیبراسیون است. بهکارگیری این استاندارد در واحدهای تولید و کنترل کیفیت روکش غلطک، باعث اطمینان از دقت و صحت دادهها و قابلیت ردیابی نتایج میشود.
۱. الزامات مدیریتی مرتبط با روکش غلطک
- ایجاد سیستم مدیریت کیفیت مانند تدوین روشهای اجرایی برای:
- مراحل آمادهسازی فلز
- اعمال پرایمر و چسب
- اعمال لایههای لاستیک خام
- پخت (Autoclave / Steam / Hot Air)
- سنگزنی و پرداخت غلطک
- کنترل مستندات شامل فرمولاسیون کامپاند، تاریخچه پخت، نمودارهای فشار و دما
- پیگیری عدم انطباقها و اقدامات اصلاحی برای جلوگیری از تکرار خطاهای تولیدی
۲. الزامات فنی ISO 17025 در فرآیند آزمون روکش
برای تطابق با 17025 باید موارد زیر رعایت شود:
الف) صلاحیت پرسنل آزمایشگاه
اپراتورها و کارشناسان باید در آزمونهایی مانند سختی اندازهگیری، تست چسبندگی (Pull-Off)، تست سایش (Taber Abrasion)، تست کشش، آزمون خوردگی شیمیایی و آزمون ریزساختاری آموزش دیده و صلاحیتسنجی شوند.
ب) تجهیزات آزمون قابل ردیابی به استانداردهای مرجع
- سختیسنج Shore
- دستگاه تست کشش (UTM) با فکهای مناسب الاستومر
- دستگاه چسبندگی (Peel / Pull Test)
- اتاق محیطی کنترلشده
- سیستمهای کالیبراسیون داخلی و خارجی
همه تجهیزات باید
به صورت دورهای کالیبره شده و شناسنامه ردیابی داشته باشند.
ج) روشهای آزمون معتبر (Validated Test Methods)
تستهای مرتبط با لاسترومر باید بر اساس استانداردهای ASTM / ISO تنظیم شده و صحت و دقت آنها با 17025 همخوانی یابد.
د) گزارشدهی دقیق نتایج
در گزارش آزمون باید پارامترهای زیر ثبت شود:
- جدول فرآیند پخت (Time–Temperature–Pressure)
- سختی نهایی در چند نقطه از سطح
- ضخامت لایه روکش (با تلرانس ±0.3 mm بسته به کاربرد)
- میزان چسبندگی (حداقل ۶ مگاپاسکال برای اغلب کاربردهای صنعتی)
- استحکام کششی و ازدیاد طول قبل و بعد از Aging
- سایش نسبی و رفتار مکانیکی در شرایط عملیاتی
گزارش باید بر اساس بندهای 7.8 استاندارد ISO 17025 صادر شود.
۳. تأیید کیفیت روکش و سیستم ردیابی محصول
طبق الزامات 17025، هر غلطک باید دارای
کد یکتا و
کارنامه آزمون (COA) شامل تمامی اطلاعات باشد:
- شماره سریال
- نوع کامپاند لاستیکی
- تاریخ پخت
- نتایج آزمون سختی
- نتایج آزمون چسبندگی
- نتایج آزمونهای مکانیکی و شیمیایی
- سوابق کالیبراسیون تجهیزات مرتبط با آزمون